أوضاع جامعه در زمان آن حضرت انحراف از أصول وتعليمات اسلام كه از " سقيفة " آغاز شده ودر زمان عثمان گسترش يافته بود ، در زمان آن حضرت به أوج خود رسيد ، زيرا مقدرات جامعه اسلامي بدست شخصي بود كه از زمان خليفه دوم به مصدر حكومت رسيده ، ودر عرض اين چندين سال با كمك كارگزاران ستمكار خود حكومت سلطنتى استبدادي تشكيل داده بود . مسلمانان در زمان عثمان ودر برابر سياست أو عكس العملي شديد از خود بروز دادند ، در شهرهاى اسلامي انقلاباتى صورت گرفت ، ولى با توجه به اينكه در زمان معاوية ظلم وستم به مراتب بيشتر وقتل وتهديد افزون تر بود ، اما از طرف مسلمانان عكس العملهائى ديده نمى شود ، وتنها گاه اعتراضات فردى همانند مخالفت " حجر بن عدي " و " عمرو بن حمق " انجام گرفت ، كه رهبران آنها كشته وانقلاب در نطفه خفه مى شد . معاوية در حدود 42 سال در دمشق حكومت كرده بود ، در حدود پنج سال از طرف خليفه دوم ، دوازده سال از طرف خليفه سوم ، كمتر از پنج سال در زمان خلافت أمير المؤمنين ( عليه السلام ) ، ودر حدود شش ماه در زمان خلافت امام حسن ( عليه السلام ) حكومت شام را بدست داشت . در اين مدت طولانى أو توانسته بود از جهات مختلف جامعه را در سكوتى مرگبار فرو برد . از يك سو سياست فشار سياسي واقتصادى را در مورد مسلمانان آزاده اعمال مى كرد ، وبا كشتار وآزار آنان از هرگونه اعتراضى جلوگيرى مى نمود .